DRODZY UCZNIOWIE,
przed Wami decyzja o podjęciu dalszej drogi kształcenia, wybór szkoły ponadpodstawowej. Przed podjęciem tej ważnej decyzji zachęcamy do korzystania w szkole z pomocy doradcy zawodowego, pedagoga, jak również pomocy doradcy zawodowego w Zespole Poradni Psychologiczno – Pedagogicznych w Żarach. Zachęcamy Was do rozmowy o swoich potrzebach, zainteresowaniach z rodzicami. Poniżej zamieszczamy materiały, które mamy nadzieję przyczynią się do lepszego poznania samego siebie i pomogą Wam dokonać właściwego wyboru.
DRODZY RODZICE,
jako osoby najważniejsze dla swoich dzieci w wielu obszarach, także w podejmowaniu wyborów edukacyjno-zawodowych jesteście dla nich pierwszym, znaczącym doradcą zawodowym. Prowadźcie rozmowy z dzieckiem… o nim samym. Omawiajcie jego mocne i słabe strony od początku edukacji – jakie są jego umiejętności, wiedza, cechy, cele i wartości. Ustalcie listę przedmiotów, w których dziecko czuje się najlepiej, a których nie lubi się uczyć, co od zawsze było w jego kręgu zainteresowań i je pasjonowało, a co nudziło. Przeanalizujcie zajęcia dodatkowe, na które dziecko chodziło: które go pochłaniały, a które były szybko porzucane. Poniżej znajduje się lista pytań, na które warto wspólnie z dzieckiem szukać odpowiedzi. Mamy nadzieję, że materiały tutaj zamieszczone, pomogą Wam odnaleźć się w tej ważnej roli.
Wybór szkoły to jedna z ważniejszych decyzji w życiu. Ogromny wpływ na decyzje uczniów dotyczące wyboru szkoły czy zawodu, mają rodzice oraz tradycje rodzinne. Bardzo duży wpływ ma również grupa rówieśnicza, znajomi i koledzy. Istotną rolę odgrywają nauczyciele. Ważna jest również oferta edukacyjna, jaka pojawia się w danym rejonie. Jednak wyniki badań jednoznacznie wskazują na Rodziców jako osoby znaczące, które są autorytetem w sytuacji kształtowania przyszłej ścieżki edukacyjnej i zawodowej.
Należy jednak pamiętać o tym, że poza oddziaływaniem rodziny, szkoły, przyjaciół ważną rolę pełnią tzw. czynniki wewnętrzne, do których możemy zaliczyć:
- ZAINTERESOWANIA
Zainteresowania inaczej pasja, hobby – czynności, które nas szczególnie zajmują, pochłaniają bez reszty, do których chętnie wracamy. Towarzyszą nam często przez całe życie. Niektórzy uczniowie zapytani ,,Jakie masz zainteresowania?” często odpowiadają ,,Nie mam żadnych”. Nic bardziej mylnego! Przecież każdy z nas poświęca czas poza nauką i pracą na wykonywanie czynności, które nam sprawiają przyjemność , czyli na swoje hobby. Jedni sięgają po książkę, inni uprawiają sport, jeszcze inni słuchają muzyki, tańczą lub gotują. To wszystko nie jest niczym innym jak przejawem naszych zainteresowań.
Zastanów się, odpowiedz na pytania:
– co lubię robić, co mnie ciekawi?
– jak spędzam wolny czas?
– jaką aktywność wybieram dla siebie?
https://splusowo.pl/wp-content/uploads/2018/12/Karta_zainteresowan.pdf
- ZDOLNOŚCI, TALENT
Zdolności są to właściwości psychiczne człowieka warunkujące pomyślne rezultaty działania. Rozwijają się na podłożu zadatków wrodzonych, które umożliwiają rozwinięcie zdolności ale ich nie wyznaczają. Posiadanie jednej zdolności np. spostrzegawczości, nie zapewnia jeszcze sukcesów, dopiero posiadanie określonego zespołu zdolności umożliwia je.
Zespół zdolności warunkujący skuteczne działanie w jakiejś dziedzinie nazywamy uzdolnieniem.
Z reguły ludzie różnią się między sobą uzdolnieniami, jedni posiadają uzdolnienia organizacyjne, inni do przedmiotów matematycznych, humanistycznych, czy artystycznych.
Wyższy stopień uzdolnień umożliwiający twórczą działalność określa się jako talent.
Zarówno zdolności, uzdolnienia jak i talent nie rozwijają się samorzutnie, ale trzeba pracować nad jego rozwojem.
- PREDYSPOZYCJE
Predyspozycje zawodowe – określane są mianem wrodzonych skłonności do wykonywania danego zawodu. Ściśle wiążą się z uzdolnieniami, talentami posiadanymi przez daną osobę. Nasz charakter odbija się na sposobie naszej pracy. Pewne predyspozycje ułatwiają nam działanie w określonych zawodach i na danych stanowiskach.
- UMIEJĘTNOŚCI
W tym miejscu powinniśmy zastanowić się – co umiem robić. Trudno tu mówić o umiejętnościach zawodowych, choć zdarzają się uczniowie, którzy mają już pewne umiejętności, bo czymś konkretnie się interesują (np. informatyką, motoryzacją). Często podpatrują osoby wykonujące interesujące ich zawody, spotykają się z nimi i pomagają w wykonywaniu prac, np. naprawa samochodu.
Rodzice mogą zaobserwować u swoich dzieci także inne umiejętności, które zwykło się nazwać kluczowymi. Jako przykładowe można wymienić, np. radzenie sobie ze stresem, wyszukiwanie informacji, zarządzanie czasem, planowanie itd.
Pytania o umiejętności:
– czy mam jakieś uzdolnienia?
– co potrafię zrobić, wykonać?
– z czym sobie radzę
- TEMPERAMENT
Temperament w dużym stopniu decyduje o naszym funkcjonowaniu w rodzinie i społeczeństwie – od niego zależy szybkość naszej reakcji w konkretnych sytuacjach, tempo wykonywania konkretnych czynności, umiejętność (bądź jej brak) łatwego wchodzenia w relacje z innymi osobami.
– Jaki jestem? (cechy psychologiczne np. inteligencja, charakter, temperament)
- CECHY CHARAKTERU
Pojęciem pokrewnym względem osobowości jest charakter. Mimo że w mowie potocznej słów “osobowość” i “charakter” często używamy zamiennie, nie są one jednak tożsame. Osobowość to pojęcie szersze. Charakter z kolei jest tą częścią naszej osobowości, która została ukształtowana przez środowisko (w tym dom rodzinny, edukację, osobiste doświadczenia). Charakter, to coś, co wyróżnia Cię na tle innych, jest czymś wyjątkowym i indywidualnym – typowym tylko dla Ciebie. To zbiór cech osobistych określających Twoją tożsamość, które sprawiają, że zachowujesz się w określonych sytuacjach w taki, a nie inny sposób.
https://www.16personalities.com/pl
- MOŻLIWOŚCI INTELEKTUALNE
Analizując potencjał dziecka, gdy rozważamy wybór szkoły ponadpodstawowej i zawodu, warto odpowiedzieć na kilka pytań dotyczących dotychczasowych szkolnych osiągnąć?
– Jak radzi sobie z nauką?
– Jakie ma oceny?
– Jakie ma zasoby wiedzy i umiejętności?
– Co wiem?
– W jakich przedmiotach jestem dobry (-a)?
Na powyższe pytania warto poszukiwać odpowiedzi razem z dzieckiem. Można także porozmawiać z wychowawcą klasy, do której uczęszcza.
- WARTOŚCI
Wartości to nasze trwałe przekonania na temat wybranych sposobów postępowania uporządkowane w hierarchię według stopnia ich ważności. Wartości to nasze cele do realizacji. Dla człowieka, ważne jest, aby pracował zgodnie z wartościami dla niego cennymi. Jeżeli odnajdujemy w pracy wartości dla nas ważne, to jesteśmy bardziej szczęśliwi. System wartości jest dla nas pewnego rodzaju drogowskazem, wyznacznikiem zasad, którymi kierujemy się w życiu!
Pytania o cele i wartości:?
– Co dla mnie jest ważne?
– Do czego dążę?
– Na czym mi zależy?
– Jaki jest poziom moich aspiracji, ambicji?
- STAN ZDROWIA
Przed podjęciem decyzji o wyborze szkoły, należy upewnić się, że stan zdrowia pozwoli na wykonywanie wybranego zawodu. Nie należy wybierać zawodu, do wykonywania którego uczeń ma przeciwwskazania zdrowotne. Jeśli dziecko jest pod opieką jakiejś specjalistycznej poradni, to trzeba zapytać lekarza, czy nie ma przeciwwskazań do wykonywania wybranego zawodu.
– Jaki jestem? (cechy fizyczne np. siła, kondycja fizyczna, wygląd, wzrost, stan zdrowia)
- WYBÓR ZAWODU
Jakich informacji szukać? Na co zwrócić uwagę? Warto odpowiedzieć na pytania:
- jakie czynności zawodowe wykonuje osoba w danym zawodzie,
- jakie są wymagania wobec osób zainteresowanych określonym zawodem,
- w jakich warunkach wykonuje się pracę w danym zawodzie,
- jakie są przeciwwskazania do pracy w danym zawodzie (kto nie powinien wykonywać tego zawodu głównie ze względu na stan zdrowia),
- jakie trzeba mieć wykształcenie, by zdobyć kwalifikacje zawodowe,
- jakie są możliwości doskonalenia zawodowego, poszerzania zakresu kompetencji w zawodzie, jakie są szanse na znalezienie pracy.
Zdobycie aktualnej, rzetelnej informacji o zawodach to krok do wyboru profesji, która dziecka nie rozczaruje. Jeśli nastolatek wybierze zawód na podstawie wiedzy o sobie i swoich możliwościach, funkcjonujących zawodach oraz rynku pracy, istnieje duża szansa na to, że wybrany zawód okaże się jego pasją. Rozmowy o zawodach można zacząć od rozmów z rodziną i znajomymi albo od poszukania informacji w różnych publikacjach czy Internecie.
- STRONY, KTÓRE WARTO ODWIEDZIĆ:
https://takzdam.pl/kalkulator-punktow/
http://www.infodoradca.edu.pl/
https://www.powiatzary.pl/PL/605/Oswiata/
*Kwalifikacyjny kurs zawodowy to pozaszkolna forma kształcenia ustawicznego skierowana do osób, które ukończyły 18 rok życia.